| II Wojna Światowa 1939-1945 | ||
| 7
września 1939 roku
do miasta wkraczają oddziały Wermachtu pod dowództwem Paula Linckera i
tak zaczyna się okres okupacji hitlerowskiej. 8 września w mieście
przejmuje władze miejscowy
młynarz Jakub Rhiel jako niemiecki nowy burmistrz. Od tego czasu nowy
burmistrz systematycznie usuwa polskie nazwy
ulic, zamyka szkoły, konfiskuje biblioteki, burzy synagogę i rozbiera
dzwonnicę przy kościele św. Wita. Likwiduje cmentarz żydowski a
nagrobków używa do brukowania ulic. W imieniu władz dokonuje się wiele
egzekucji na
polskich mieszkańcach miasta, za przynależność do Obrony Narodowej,
internowanie, czy też z osobistej zemsty. Następują wysiedlenia Polaków
a na ich miejsce sprowadzani są osiedleńcy niemieccy ze Szczecina,
Gdańska i krajów nadbałtyckich. Niemieckie władze miasta masowo
zatrudniały młodych mieszkańców Rogoźna i okolic narodowości polskiej
do odbudowy zniszczonych jeszcze przez Wojsko Polskie mostów kolejowego
i drogowego. W czasie okupacji niemieckiej mieszkańcy Rogoźna i
okolic czynnie
przeciwstawiali się
wrogowi biorąc udział w walkach z okupantem na wszystkich frontach II
wojny światowej tych wschodnich i tych zachodnich. Byli między innymi:
pod Lenino, Stalingradem, w Powstaniu Warszawskim, pod Monte Casino, na
wzgórzach Falaise, wyzwalali Gandawę i Bredę byli też na wodach Morza
Północnego oraz Atlantyku. W czasie wojny miasto nie zaznało wiele
zniszczeń poza wymienionymi na wstępie, było też jedno bombardowanie
już
po wyzwoleniu miasta 24 stycznia, straty: cztery zburzone domy i jedna
osoba zabita. Miasto wyzwolone zostało 23.01.1945 r. we wtorek. Tego
dnia już rano Mieszkańcy zaobserwowali na drodze od Wągrowca radziecki
czołg który zapewne miał zadanie zwiadowcze tylko w celu sprawdzenia
sytuacji, gdyż nie odważył się wjechać do miasta i wrócił do Wągrowca.
W tym czasie z miasta ewakuowały się jescze ostatnie oddziały Służby
Pracy. Faktycznie w mieście pojawiły wojska radzieckie dopiero w
godzinach popołudniowych i był to jeden czołg i dwa samochody ciężarowe należące do samodzielnej jednostki czołgów II
Armii
Pancernej Gwardii która wchodziła w skład I Frontu Białoruskiego.
Ruszyli oni natychmiast w pościg za uchodzącymi Niemcami. W okolicy wsi
Ruda doszło do bitwy ze stawiającymi opór Niemcami. W skutek tej
potyczki było wiele niepotrzebnych ofiar po obu stronach. Tak w
Rogoźnie nastał odtąd czas pokoju. A sama wojna trwała jescze do 8 maja
1945 roku. Mieszkańcy już następnego dnia masowo zgłaszali sie do
porządkowania miasta i usuwania śladów rządów niemieckich. |
||
|
|
||
![]() Ulica Kościuszki podczas okupacji |
||
![]() Adolf Hitler Platz |
||
![]() Plac Karola Marcinkowskiego podczas okupacji |
||
![]() Most na rzece Małej Wełnie przy jeziorze zniszczony przez wycofujące się Wojsko Polskie we wrześniu 1939 |
||
![]() Poczta w czasie wojny |
||
| Część widocznych tutaj zdjęć pochodzi z zbiorów Rafała Drewicza, część ze strony http://fotopolska.eu |
||
| Powrót do strony Rogoźno Powrót do strony głównej |